รีเทนเนอร์ คืออะไร ทำไมต้องใส่ มีกี่แบบ ? รวมข้อควรรู้ทั้งหมดก่อนทำ

รีเทนเนอร์ (Retainer)

หลังจากจัดฟันเสร็จ หลายคนอาจจะคิดว่ารอยยิ้มสวย ๆ จะอยู่กับเราไปตลอด แต่จริง ๆ แล้วฟันยังคงมีแนวโน้มที่จะเคลื่อนตัวกลับไปสู่ตำแหน่งเดิมได้ การใส่รีเทนเนอร์จึงเป็นกุญแจสำคัญ ที่จะช่วยล็อกรอยยิ้มให้เรียงตัวเสวยและมั่นคง 

บทความนี้จะพาไปรู้จักกับรีเทนเนอร์ให้ครบทุกมิติ ว่ารีเทนเนอร์คืออะไร มีกี่แบบ ทำไมต้องใส่เป็นประจำ มีวิธีใส่และดูแลรักษาอย่างไร พร้อมข้อควรระวังที่ควรรู้ เพื่อให้คนไข้เลือกรีเทนเนอร์ได้ตรงใจและเหมาะสมกับสไตล์ชีวิตมากที่สุด

รีเทนเนอร์ คืออะไร ?

รีเทนเนอร์ (Retainer) หรือเครื่องมือคงสภาพฟัน หรืออุปกรณ์ใส่หลังจัดฟัน มีหลากหลายแบบทั้งรีเทนเนอร์ใส รีเทนเนอร์แบบลวด รีเทนเนอร์แบบสี ๆ ที่เราจะเห็นกันทั้งสีชมพู น้ำเงิน แดง ราคาก็จะแตกต่างกันไป รีเทนเนอร์จะทำหน้าที่คงสภาพฟันให้อยู่เหมือนเดิมหลังจากจัดฟัน ไม่ให้ฟันเคลื่อนจากตำแหน่งเดิม 

ซึ่งคนที่ถอดเหล็กจัดฟันออกแล้ว ต้องใส่รีเทนเนอร์ไว้อย่างต่อเนื่อง ตามคำแนะนำของทันตแพทย์ หากหลงลืม หรือไม่ใส่ใจ ไม่มีระเบียบวินัยในการใส่ ก็จะทำให้เกิดฟันล้ม ฟันเก ฟันห่างได้ ทำให้ต้องไปจัดฟันอีกรอบ เสียเงิน เสียเวลาซ้ำซ้อน ดังนั้นควรศึกษาให้ดีก่อนละเลยนะครับ 

รีเทนเนอร์ มีกี่แบบ แตกต่างกันอย่างไร ?

รูปแบบรีเทนเนอร์ มีทั้งหมด 2 แบบ ดังนี้

1. รีเทนเนอร์แบบใส
2. รีเทนเนอร์แบบลวด

โดยรีเทนเนอร์แต่ละแบบจะมีความแตกต่างกัน ดังนี้ 

1. รีเทนเนอร์แบบใส

รีเทนเนอร์ใส ทำจากพลาสติกใสชนิดพิเศษ สามารถใส่และถอดออกได้ง่าย ใส่แล้วสามารถมองเห็นได้ยาก เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการคงตำแหน่งฟันหลังจัดฟันโดยไม่อยากให้รีเทนเนอร์เด่นชัด

 นอกจากนี้ ยังสะดวกต่อการทำความสะอาดและไม่รบกวนการพูดหรือการกินอาหารมากนัก ทำให้การใส่รีเทนเนอร์แบบใสเป็นที่นิยมในกลุ่มผู้ใหญ่และวัยรุ่น ที่ใส่ใจเรื่องความสวยงามของรอยยิ้ม

ข้อดี : มองเห็นได้ยาก สวยงาม, สามารถถอดและใส่ได้ง่าย ทำความสะอาดสะดวก

เหมาะกับ : ผู้ที่ใส่ใจเรื่องความสวยงามของรอยยิ้ม, ผู้ที่ต้องการความสะดวกในการถอดใส่เวลาแปรงฟันหรือกินอาหาร

ข้อจำกัด : สามารถปรับตำแหน่งฟันได้น้อย, แตกหักง่าย ต้องระวังการเคี้ยวหรือทำตก

คลิกอ่านเพิ่มเติม : จัดฟันใส invisalign ยิ้มอย่างมั่นใจไร้ลวดเหล็กพร้อมรีวิว

2. รีเทนเนอร์แบบลวด

รีเทนเนอร์ลวด เป็นอุปกรณ์ที่ใช้หลังการจัดฟัน เพื่อคงตำแหน่งฟันให้คงที่ ไม่ให้ฟันเคลื่อนตัวกลับไปยังตำแหน่งเดิม โดยรีเทนเนอร์ลวดทำจากลวดสแตนเลสเป็นโครงหลัก ประกอบกับอะคริลิกบางส่วนที่รองรับฟันด้านในหรือด้านบนของปาก

 ข้อดี : แข็งแรง ทนทาน, ปรับตำแหน่งฟันเล็กน้อยได้โดยทันตแพทย์

 เหมาะกับ : ผู้ที่ต้องการรีเทนเนอร์ใช้งานได้นาน, ผู้ที่ไม่เน้นความสวยงามของรีเทนเนอร์

ข้อจำกัด : มองเห็นลวดชัดเจน, ต้องถอดทำความสะอาดบ่อยและระวังลวดงอหรือหลุด

หลังจากจัดฟันเสร็จ ฟันยังคงมีแนวโน้มที่จะเคลื่อนตัวกลับมาตำแหน่งเดิม การใส่รีเทนเนอร์จึงเป็นสิ่งจำเป็น เพื่อรักษารูปฟันให้เรียงสวยและคงตำแหน่งเดิมไว้คลิกอ่านเพิ่มเติม : จัดฟันโลหะ อ่านก่อนจัดฟันโดยคำแนะนำจากทันตแพทย์มหิดล

ทำไมต้องใส่รีเทนเนอร์หลังจัดฟัน ใส่เพื่ออะไร ?

สาเหตุที่ต้องใส่รีเทนเนอร์หลังถอดเครื่องมือจัดฟัน เป็นเพราะฟันยังมีโอกาสเคลื่อนตัวกลับไปยังตำแหน่งเดิมได้ง่าย รีเทนเนอร์จึงเป็นตัวช่วยสำคัญในการคงตำแหน่งฟันให้สวยงาม และคงทนตามผลลัพธ์ที่ตั้งใจไว้ 

• ช่วยตรึงฟันให้อยู่ในตำแหน่งใหม่ที่จัดเรียงแล้ว
• ลดความเสี่ยงที่ฟันจะเคลื่อนตัวหรือบิดกลับไปยังตำแหน่งเดิม
• คงรูปการสบฟันให้เป็นปกติและใช้งานได้อย่างเหมาะสม
• ทำให้ผลลัพธ์การจัดฟันสวยงาม คงอยู่ในนาน และคุ้มค่ากับการลงทุน
• ป้องกันปัญหาฟันซ้อนเก หรือฟันล้มที่อาจเกิดขึ้นภายหลัง
• เสริมบุคลิกภาพและความมั่นใจ ด้วยรอยยิ้มที่เรียงตัวสวยอย่างยั่งยืน

การทำรีเทนเนอร์ ราคาเท่าไหร่ ?

ราคารีเทนเนอร์ จะมีดังนี้

• รีเทนเนอร์แบบใส ราคาประมาณ 4,000 บาท
• รีเทนเนอร์แบบลวด ราคาประมาณ 4,000 บาท

คลิกอ่านเพิ่มเติม: รีเทนเนอร์ ราคาเท่าไหร่ แพงไหม โปรโมชั่น Retainer บน-ล่างกี่บาท ?

ต้องใส่รีเทนเนอร์ กี่ปี ใส่นานแค่ไหน ?

โดยทั่วไปหลังถอดเครื่องมือจัดฟัน จะต้องใส่รีเทนเนอร์ทั้งวันประมาณ 6-12 เดือน จากนั้นจะลดลงเหลือใส่เฉพาะตอนนอน 

อย่างไรก็ตาม ฟันยังคงมีโอกาสเคลื่อนตัวได้ตลอดเวลา จึงควรใส่รีเทนเนอร์อย่างต่อเนื่องตามที่ทันตแพทย์แนะนำ เพื่อคงรอยยิ้มให้สวยยาวนาน

รีเทนเนอร์ใส่ตอนไหน ต้องใส่ทั้งวันไหม ?

ในช่วงแรกหลังถอดเครื่องมือจัดฟัน  ทันตแพทย์มักแนะนำให้ใส่รีเทนเนอร์ตลอดทั้งวัน ยกเว้นตอนกินอาหารและแปรงฟัน เพื่อให้ฟันอยู่ตัวและไม่เคลื่อน 

จากนั้นเมื่อฟันเริ่มคงที่แล้ว อาจลดลงเหลือใส่เฉพาะตอนกลางคืน ทั้งนี้ ระยะเวลาและความถี่ขึ้นอยู่กับคำแนะนำเฉพาะบุคคลของทันตแพทย์

ขั้นตอนการทำรีเทนเนอร์หลังจัดฟัน เป็นอย่างไร ?

การรีเทนเนอร์หลังจัดฟันมีขั้นตอนหลัก ๆ ดังนี้

1. ตรวจสภาพฟันและวางแผน : ทันตแพทย์จะตรวจฟันและประเมินว่าต้องทำรีเทนเนอร์แบบใดให้เหมาะสมกับฟันและผลการจัดฟัน
2. พิมพ์ฟัน : ใช้วัสดุพิเศษพิมพ์ฟัน เพื่อทำแบบฟันให้ตรงกับขนาดฟันจริง
3. ทำรีเทนเนอร์ : อทันตแพทย์จะขึ้นรูปรีเทนเนอร์ตามแบบฟันที่พิมพ์ไว้ อาจเป็นแบบใสหรือแบบลวด
4. ลองใส่และปรับขนาด : ใส่รีเทนเนอร์ในปากเพื่อเช็กความพอดี 
5. คำแนะนำการใช้งานและดูแลรักษา : ทันตแพทย์จะแนะนำวิธีใส่การถอด การทำความสะอาด และระยะเวลาในการใส่รีเทนเนอร์ให้อย่างละเอียด
6. นัดติดตามผล : มีการนัดตรวจสอบฟันเป็นระยะ เพื่อปรับการใช้งานรีเทนเนอร์ให้เหมาะสม และป้องกันฟันเคลื่อนกลับ

วิธีใส่รีเทนเนอร์ที่ถูกต้อง ควรใส่อย่างไร ?

การใส่รีเทนเนอร์อย่างถูกต้อง จะช่วยให้ฟันคงตำแหน่งและรักษารอยยิ้มให้สวยงามได้นาน โดยมีวิธีการใส่รีเทนเนอร์ ดังนี้

1. ก่อนใส่รีเทนเนอร์ทุกครั้ง ควรล้างมือให้สะอาด เพื่อลดการติดเชื้อในช่องปาก
2. เช็กรีเทนเนอร์ว่ามีรอยแตกหรือสิ่งสกปรกติดอยู่หรือไม่
3. ว่างรีเทนเนอร์ให้ตรงกันฟันแล้วกดเบา ๆ ให้แน่นพอดี 
4. เช็กความพอ หากรู้สึกเจ็บหรือหลวมควรปรึกษาทันตแพทย์
5. ถอดรีเทนเนอร์อย่างระมัดระวัง ไม่ควรงัดหรือบิดรีเทนเนอร์แรง ๆ
6. ล้างทำความสะอาดด้วยน้ำและแปรงอ่อน ๆ  หลีกเลี่ยงน้ำร้อนหรือสบู่รุนแรง
7. เก็บในกล่องเมื่อไม่ใส่ เพื่อป้องกันการหายหรือแตกหัก

การดูแลรักษาความสะอาดรีเทนเนอร์อย่างถูกต้อง

การดูแลรักษารีเทนเนอร์อย่างถูกต้อง จะช่วยยืดอายุการใช้งานและป้องกันการสะสมของเชื้อแบคทีเรียได้อย่างมีประสิทธิภาพ ดังนี้

• ล้างรีเทนเนอร์ทุกครั้งก่อนและหลังใส่ด้วยน้ำสะอาด
• ใช้แปรงขนนุ่มและน้ำยาล้างรีเทนเนอร์ทำความสะอาดอย่างอ่อนโยน
• หลีกเลี่ยงการใช้สบู่แรง น้ำร้อน หรือน้ำเดือด เพราะอาจทำให้รีเทนเนอร์เสียรูป
• เก็บรีเทนเนอร์ใส่กล่องทุกครั้งที่ถอด เพื่อป้องกันการหายหรือแตกหัก

ข้อควรระวังการใช้งานรีเทนเนอร์

เพื่อให้รีเทนเนอร์ทำงานได้เต็มประสิทธิภาพและยืดอายุการใช้งาน ควรระมัดระวังดังนี้

• ไม่กัดหรือเคี้ยวอาหารขณะใส่รีเทนเนอร์
• หลีกเลี่ยงการวางรีเทนเนอร์ในที่ร้อนหรือโดนแสงแดดจัด
• หากรีเทนเนอร์แตกหรือบิดงอ ควรรีบปรึกษาทันตแพทย์ทันที
• อย่าใช้รีเทนเนอร์ของผู้อื่น หรือให้ผู้อื่นใช้ของตนเอง
• ปฏิบัติตามคำแนะนำเรื่องระยะเวลาและวิธีใส่จากทันตแพทย์อย่างเคร่งครัด

สิ่งที่อาจเกิดขึ้นเมื่อใส่รีเทนเนอร์ มีอะไรบ้าง ?

การใส่รีเทนเนอร์ในช่วงแรก อาจทำให้เกิดความรู้สึกไม่คุ้นเคยหรืออาการบางอย่าง ซึ่งเป็นเรื่องปกติและมักปรับตัวได้ตามเวลา

• พูดไม่ชัดหรือออกเสียติดขัดในช่วงแรก
• รู้สึกแน่นหรือกดบริเวณฟันและเหงือก
• มีน้ำลายมากขึ้นกว่าปกติ
• อาจรู้สึกเจ็บเล็กน้อยหรือระคายเคืองฟันและเหงือก
• รีเทนเนอร์อาจหลวมในบางจังหวะ ต้องปรับให้พอดีกับฟัน

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการใส่รีเทนเนอร์ฟัน

หลังจัดฟันจำเป็นต้องใส่รีเทนเนอร์ไหม ?

หลังจัดฟัน จำเป็นต้องใส่รีเทนเนอร์ เพื่อป้องกันฟันเคลื่อนตัวกลับไปยังตำแหน่งเดิมและคงผลลัพธ์การจัดฟันให้นาน

การใส่รีเทนเนอร์ เจ็บไหม ?

การใส่รีเทนเนอร์ในช่วงแรกอาจรู้สึกแน่นหรือกดฟันเล็กน้อย แต่จะค่อย ๆ ชินเมื่อใส่ต่อเนื่อง

ตอนกินข้าว ถอดรีเทนเนอร์ออกได้ไหม ?

ตอนกินข้าว สามารถถอดรีเทนเนอร์ออกได้ และเป็นสิ่งที่ควรทำก่อนกินอาหารทุกครั้ง เมื่อกินเสร็จก็ควรใส่กลับไปเหมือนเดิมในช่วงแรก

ต้องใส่รีเทนเนอร์ตลอดชีวิตจริงไหม ?

ต้องใส่รีเทนเนอร์ตลอดชีวิตถือว่าเป็นเรื่องจริง เพราะไม่ว่าจะจัดฟันแบบไหน การใส่รีเทนเนอร์ก็เพื่อคงสภาพฟันและป้องกันไม่ให้ฟันเคลื่อนกลับไปยังตำแหน่งเดิม 

ใส่รีเทนเนอร์ตอนนอนอย่างเดียวได้ไหม ?

ในช่วงแรกหลังจัดฟัน ไม่ควรใส่เฉพาะตอนนอน แต่ควรใส่ทั้งวันตามคำแนะนำของทันตแพทย์ เพื่อให้ฟันคงตำแหน่ง เมื่อฟันเริ่มคงตัวแล้วจึงสามารถใส่เฉพาะตอนนอนได้

สามารถถอดรีเทนเนอร์ ได้นานแค่ไหน ?

ในช่วงแรก ๆ  สามารถถอดรีเทนเนอร์ได้เฉพาะเวลาที่รับประทานอาหารหรือแปรงฟันเท่านั้น หากถอดนานเกินไป ฟันอาจเคลื่อนกลับ ทำให้ผลการจัดฟันเสียไป

ทำรีเทนเนอร์หาย ต้องทำอย่างไร ทำใหม่เท่านั้นหรือไม่ ?

หากทำรีเทนเนอร์หาย ต้องทำใหม่ เพราะรีเทนเนอร์แต่ละชิ้นออกแบบมาเฉพาะฟันของบุคคลนั้น ๆ ไม่สามารถใช้ของคนอื่นได้ ดังนั้น ควรปรึกษาทันตแพทย์เพื่อชิ้นใหม่ทันที

ถ้าไม่ใส่รีเทนเนอร์จะเป็นยังไง ?

หลังจัดฟันเสร็จถ้าไม่ใส่รีเทนเนอร์มีโอกาสสูงมากที่ฟันจะล้ม บิดเบี้ยว และกลับไปมีสภาพเดิม ก่อนการจัดฟันครับ

ซึ่งทำให้ต้องเสียเงิน เสียเวลาไปจัดฟันใหม่อีกครั้ง ใช้เวลานานหลายปี กว่าฟันจะอยู่คงที่ ทางที่ดีหลังจัดฟัน ควรใส่รีเทนเนอร์ไว้ตลอดวัน ถอดเฉพาะช่วงรับประทานอาหาร เพื่อให้ฟันคงรูป เรียงตัวสวย

สรุปเรื่องการใส่รีเทนเนอร์หลังจัดฟัน

จะเห็นได้ว่า การใส่รีเทนเนอร์ เป็นขั้นตอนสุดท้ายของการจัดฟันที่สำคัญ เพื่อคงตำแหน่งฟันและรักษารอยยิ้มให้สวยงามได้นาน ไม่ว่าจะเป็นรีเทนเนอร์แบบใสหรือแบบลวด การปฏิบัติตามคำแนะนำเรื่องเวลาที่ต้องใส่ การดูแลความสะอาด และข้อควรระวังต่าง ๆ จะช่วยให้ฟันอยู่ตัว ป้องกันการเคลื่อนตัวกลับ และทำให้รอยยิ้มของเราคงสวยอย่างมั่นใจในระยะยาว

ขอบคุณ VDO รีวิวรีเทนเนอร์ : คุณ Amy Kitiya

• แชร์ผ่าน Facebook
• แชร์ผ่าน Twitter
• แชร์ผ่าน Line