ปวดฟัน เกิดจากอะไร มีวิธีแก้อาการปวดฟันอย่างไร ให้หายไวที่สุด ?

การปวดฟัน

อาการปวดฟัน เป็นปัญหาสุขภาพช่องปากที่พบได้บ่อย อาจเกิดขึ้นอย่างกะทันหันหรือเรื้อรัง ซึ่งมักส่งผลต่อการใช้ชีวิตประจำวัน เช่น การรับประทานอาหาร การนอนหลับ หรือแม้แต่การพูดคุย ความเจ็บปวดอาจมีตั้งแต่ระดับเล็กน้อยจนถึงรุนแรง ขึ้นอยู่กับสาเหตุและตำแหน่งของฟันที่มีปัญหา

โดยบทความนี้จะพาไปทำความเข้าใจเกี่ยวกับสาเหตุของอาการปวดฟัน วิธีบรรเทาอาการปวดฟันแบบเร่งด่วน ที่สามารถทำเองได้ที่บ้าน และคำแนะนำสำคัญว่าเมื่อใดควรรีบไปพบทันตแพทย์ เพื่อให้ดูแลรักษาได้ตรงจุดและหายจากการปวดฟันได้เร็วที่สุด

สาเหตุปวดฟัน เกิดจากอะไร ?

อาการปวดฟันอาจเกิดจากหลายปัจจัย ทั้งฟัน ผิวฟัน และเหงือก การรู้สาเหตุจะช่วยให้เราป้องกันและบรรเทาอาการได้ตรงจุด โดยสาเหตุที่ทำให้เกิดอาการปวดฟัน มีดังนี้

• ฟันผุทะลุโพรงประสาท ทำให้เส้นประสาทฟันถูกกระตุ้นและเกิดอาการปวด
• เหงือกอักเสบ อาจทำให้รู้สึกเจ็บฟันเวลาเคี้ยวหรือสัมผัส
• ฟันคุด หรือ ฟันขึ้นผิดตำแหน่ง ฟันกรามที่ขึ้นไม่พอดี ทำให้เกิดแรงดันและอักเสบ 
• ฟันแตก หรือ บิ่น ทำให้เนื้อฟันและเส้นประสาทฟันสัมผัสกับสิ่งกระตุ้น เช่น อาหารร้อน เย็น หรือของแข็ง
• การติดเชื้อที่รากฟัน ทำให้ปวดต่อเนื่องและอาจมีหนองร่วมด้วย
• การกัดฟันหรือฟันสึกจากการใช้แรง เช่น นอนกัดฟัน ทำให้เสียวฟันหรือปวดฟัน
• การรักษาฟันที่ไม่สมบูรณ์ อาจเกิดอาการปวดซ้ำ

คลิกอ่านเพิ่มเติม: ปวดรากฟัน เกิดจากอะไร แก้ไขยังไง ดูขั้นตอนการรักษาที่ถูกต้อง

การปวดฟัน เกิดขึ้นกับฟันตำแหน่งไหนบ้าง ?

สำหรับอาการปวดฟันสามารถเกิดขึ้นได้กับทุกตำแหน่งของฟัน ขึ้นอยู่กับสาเหตุและชนิดของฟันที่มีปัญหา เช่น

• ฟันหน้า มักเกิดจากฟันผุ ฟันแตก หรือฟันบิ่น
• ฟันกราม มักเกี่ยวข้องกับฟันคุด ฟันผุลึก หรือรากฟันอักเสบ
• ฟันน้ำนม (ในเด็ก) พบได้บ่อยเนื่องจากการดูแลทำความสะอาดยาก ทำให้ฟันผุง่าย
• ฟันที่เคยทำการรักษามาแล้ว เช่น ฟันครอบ ฟันอุด หรือรักษารากฟัน อาจเกิดอาการปวดซ้ำจากปัญหาการรักษาไม่สมบูรณ์

คลิกอ่านเพิ่มเติม: ผ่าฟันคุดกี่วันหาย ดูแลยังไง กินอะไรได้บ้าง ปวดมากต้องทำอย่างไร

อาการปวดฟัน แบ่งออกเป็นกี่แบบ ?

อาการปวดฟัน แบ่งออกเป็น 2 ประภท คือ 

1. อาการปวดฟันแบบทั่วไป
2. อาการปวดรากอักเสบ

1. อาการปวดฟันแบบทั่วไป

สาเหตุ

• ฟันผุเล็กน้อยหรือฟันสึก ทำให้เนื้อฟันบางส่วนถูกกระตุ้นโดยอาหารหรือเครื่องดื่มร้อน-เย็น
• เหงือกอักเสบ หรือระคายเคือง เช่น จากเศษอาหารติดฟันหรือแปรงฟันแรงเกินไป
• เสียวฟันจากสารเคลือบฟันบางหรือฟันสึกจากการกัดฟัน ทำให้เส้นประสาทฟันไวต่อความรู้สึก

ลักษณะอาการปวด

• ปวดเป็นช่วง ๆ ไม่ต่อเนื่อง สามารถทุเลาลงได้เอง
• ปวดเมื่อทานอาหารร้อน เย็น หรือหวาน แต่สามารถหายได้เมื่อไม่มีสิ่งกระตุ้น
• มักไม่รุนแรง แต่ทำให้รู้สึกระคายเคืองหรือเสียวฟันขณะเคี้ยวอาหาร
• เหงือกอาจบวมขึ้นเล็กน้อยหรือไวต่อการสัมผัส

2. อาการปวดรากอักเสบ

สาเหตุ

• ฟันผุลึกจนถึงโพรงประสาทฟัน ทำให้เส้นประสาทฟันถูกกระตุ้นโดยตรง
• รากฟันติดเชื้อหรืออักเสบ ทำให้เกิดแรงดันภายในรากฟันและบริเวณเหงือก
• ฟันแตกจนถึงราก หรืออุดฟัน/ครอบฟันมีปัญหา ทำให้เชื้อโรคเข้าสู่รากฟัน

ลักษณะอาการปวด

• ปวดตุบ ๆ รุนแรง ต่อเนื่องทั้งกลางวันและกลางคืน และอาจรบกวนการนอน
• อาจมีอาการบวม แดง หรือมีหนองที่เหงือกร่วมด้วย
• ปวดแม้ไม่ได้รับสิ่งกระตุ้น เช่น อาหารหรือความร้อน
• อาหารมักไม่ทุเลาเอง ต้องรักษากับทันตแพทย์

ปวดฟัน กับ ปวดรากฟัน แตกต่างกันอย่างไร ?

วิธีแก้ปวดฟันกะทันหัน แบบเร่งด่วน ควรทำอย่างไร ?

เมื่อมีอาการปวดฟันอย่างฉับพลัน สิ่งสำคัญคือการบรรเทาอาการชั่วคราว เพื่อให้สามารถใช้ชีวิตต่อไปได้อย่างสบายมากขึ้น แต่ควรจำไว้ว่าการดูแลที่บ้านไม่สามารถรักษาต้นเหตุของปัญหาได้ การพบทันตแพทย์ยังเป็นสิ่งจำเป็นหากอาการไม่ทุเลา

 โดยมีวิธีแก้ปวดฟันแบบกะทันหัน ดังนี้

• บ้วนปากด้วยน้ำเกลืออุ่น ช่วยลดเชื้อแบคทีเรียและอักเสบในช่องปาก ทำให้ความเจ็บลดลงเล็กน้อย 
• ใช้ไหมขัดฟันหรือแปรงฟันเบา ๆ อย่างระมัดระวังเพื่อกำจัดเศษอาหารที่ติดอยู่ตามซอกฟัน ช่วยลดการระคายเคืองและป้องกันการอักเสบลุกลาม
• ประคบเย็นบริเวณแก้ม ช่วยลดอาการบวมและปวดจากการอักเสบ
• กินยาแก้ปวดตามคำแนะนำของทันตแพทย์ สามารถช่วยบรรเทาอาการปวดได้ชั่วคราว แต่ควรกินในปริมาณที่กำหนด ไม่ควรกินเกินขนาด
• หลีกเลี่ยงอาหารร้อน แข็ง หรือหวานจัด ช่วยลดการกระตุ้นเส้นประสาทฟัน
• ยกศีรษะสูงเวลานอน ช่วยยลดแรงดันและปวดฟันช่วงกลางคืน

คลิกอ่านเพิ่มเติม : ปวดฟันกินยาอะไรดี ? บรรเทาอาการปวดฟันเร่งด่วน ให้หายปวดน้อยลง

มีอาการปวดฟันรุนแรงแบบไหน ควรรีบไปพบแพทย์ ?

บางครั้งอาการปวดฟันไม่ได้เป็นเพียงความเจ็บปวดเล็กน้อย แต่เป็นสัญญาณว่าฟันหรือเหงือกอาจมีปัญหารุนแรงที่ต้องได้รับการรักษาจากทันตแพทย์ทันที 

หากรู้สึกปวดต่อเนื่องจนรบกวนการนอนหรือกิจวัตรประจำวัน เช่น เหงือกบวม แดง หรือมีหนองไหลออกมา หรือปวดร่วมกับมีไข้ ปวดร้าวไปถึงหูหรือขากรรไกร รวมถึงฟันโยกหรือมีเลือดออกผิดปกติ นั่นคือสัญญาณที่บ่งบอกว่าคุณควรรีบเข้าพบทันตแพทย์โดยด่วน เพราะการปล่อยไว้นานอาจทำให้เกิดการติดเชื้อรุนแรงและซับซ้อนขึ้น

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับอาการปวดฟัน

ปวดฟันตอนกลางคืน ควรทำอย่างไร ?

หากมีอาการปวดฟันตอนกลางคืน ควรบ้วนปากด้วยน้ำเกลืออุ่น ประคบเย็นบริเวณแก้ม กินยาแก้ปวด เพื่อบรรเทาอาการ และหนุนหมอนสูงเล็กน้อย เพื่อลดแรงดัน

นอกจากนี้ ควรหลีกเลี่ยงการรับประทานอาหารหรือเครื่องดื่มร้อน เย็น หรือหวานก่อนนอน เพราะอาจกระตุ้นเส้นประสาทฟันให้ปวดมากขึ้น 

หากอาการยังไม่ทุเลาหลังจากดูแลตัวเองเบื้องต้นแล้ว ควรรีบไปพบทันตแพทย์ในวันถัดไป เพื่อหาสาเหตุและรักษาต้นเหตุของอาการปวดฟันอย่างถูกต้อง 

ปวดฟันกรามตุบ ๆ เป็นการปวดแบบธรรมดา หรือปวดรากฟัน ?

ถ้าปวดฟันกรามเป็นช่วง ๆ และทุเลาลงเอง มักเป็นอาการปวดฟันธรรมดาทั่วไป แต่ถ้าปวดฟันกรามตุบ ๆ ต่อเนื่อง แม้ไม่โดยสิ่งกระตุ้น เช่น อาหารร้อน เย็น หรือของแข็ง มักเป็นสัญญาณของอาการปวดรากฟัน ซึ่งต้องรีบรักษาโดยทันตแพทย์โดยด่วน เพื่อป้องกันการติดเชื้อที่รุนแรง

นอกจากนี้ อาการปวดรากฟันมักมาพร้อมกับเหงือกบวม แดง หรือมีหนองไหล การสังเกตอาการเหล่านี้จะช่วยให้แยกได้ชัดเจนว่าควรรีบพบทันตแพทย์ทันทีหรือสามารถดูแลเบื้องต้นได้เองที่บ้าน

ปวดฟัน กินยาพาราได้ไหม ? ควรกินยาอะไร ?

สำหรับอาการปวดเล็กน้อยถึงปานกลาง สามารถกินยาพาราเซตามอล เพื่อบรรเทาอาการได้อย่างปลอดภัย แต่หากมีอาการปวดอย่างรุนแรง ควรกินตามคำแนะนำของแพทย์ เพื่อหลีกเลี่ยงการกินยาเกินขนาดและอ่านฉลากให้ชัดเจน ป้องกันผลข้างเคียงต่อร่างกาย 

มีวิธีแก้ปวดฟันหายใน 1 นาทีไหม ?

จริง ๆ แล้ว ไม่มีวิธีที่ทำให้หายปวดฟันทันทีภายใน 1 นาที แต่สามารถบรรเทาอาการปวดชั่วคราวได้ด้วยการบ้วนปากด้วยน้ำเกลืออุ่น ประคบเย็นบริเวณแก้ม หรือกินยาแก้ปวดตามคำแนะนำของทันตแพทย์ ซึ่งจะช่วยลดความเจ็บปวดและทำให้อาการทุเลาชั่วคราวจนกว่าจะไปพบทันตแพทย์

การอมยาแก้อาการปวดฟัน ช่วยได้จริงไหม ?

การอมยาแก้ปวดฟัน เป็นสิ่งที่ไม่แนะนำให้ทำ เพราะอาจทำให้เยื่อบุช่องปากระคายเคืองหรือเกิดแผลได้ การกินยาโดยกลืนตามปกติจะปลอดภัยกว่า และได้ผลช่วยบรรเทาอาการปวดเหมือนกัน

ยาพอนสแตน สามารถช่วยแก้ปวดฟันได้หรือไม่

ยาพอนสแตน สามารถช่วยลดอาการปวดฟันได้ระดับหนึ่ง แต่ควรใช้ตามคำแนะนำของทันตแพทย์หรือฉลากยา ไม่ควรใช้ติดต่อกันนาน เพราะอาจมีผลข้างเคียงต่อกระเพาะอาหารและระบบย่อยอาหาร

สรุปเรื่องอาการปวดฟัน

อาการปวดฟันเกิดได้จากหลายสาเหตุ ตั้งแต่ฟันผุ เหงือกอักเสบ ฟันคุด จนถึงรากฟันอักเสบ การสังเกตอาการและตำแหน่งฟันที่ปวดจะช่วยให้เลือกวิธีการดูแลได้ถูกต้อง ซึ่งเบื้องต้นสามารถแก้ปวดฟันชั่วคราวได้ด้วยการบ้วนน้ำเกลืออุ่น ประคบเย็น และกินยาแก้ปวด 

แต่หากมีอาการรุนแรง ควรรีบไปพบทันตแพทย์ทันที เพราะการดูแลตั้งแต่ต้นเหตุจะช่วยให้หายปวดฟันเร็วขึ้น ช่วยป้องกันภาวะแทรกซ้อน และรักษารอยยิ้มให้สวยแข็งแรง

• แชร์ผ่าน Facebook
• แชร์ผ่าน Twitter
• แชร์ผ่าน Line